Zajęcia warsztatowe - komunikacja i asertywność.Teresa Kobylarczyk

Zajęcia nr 1.   KOMUNIKACJA

1. „Głuchy telefon” – Prowadzący dzieli klasę na 3 grupy, z których każda dostaje inne zdanie do przekazania. Pierwsza osoba z każdej grupy odczytuje treść zdania z kartki, przekazuje na ucho dalej. Ostatnia osoba mówi, co usłyszała.
W podsumowaniu prowadzący porównuje, na ile treść zdań uległa zniekształceniu, proponuje zastanowić się, dlaczego tak się dzieje i wyjaśnia mechanizm powstawania plotek.

 


 

2. „Rysunek” – Każdy dostaje kartkę i coś do pisania, osoba prowadząca dyktuje opis pięciu, różnie ułożonych kwadratów, wszyscy rysują, nie zadając pytań. Opis powinien być podany dość szybko, bez powtórzeń. Po skończeniu, na drugiej stronie kartki uczestnicy rysują ponownie to samo, tym razem zadając pytania, prosząc o powtórzenie.
W podsumowaniu prowadzący mówi o komunikacji jedno- i dwukierunkowej.
Mini wykład o komunikacji niewerbalnej.

3. „Pantomimiczne wyrażanie uczuć” – Każde dziecko otrzymuje karteczkę z wypisanym uczuciem i stara się je pokazać pantomimicznie, reszta odgaduje, jakie uczucie jest przedstawiane.
Uczucia na karteczkach mogą się powtarzać, wtedy należy zwrócić uwagę, jak różnie można pokazywać jedno uczucie.

Zajęcia nr 2.

1. „Rakieta” na rozgrzewkę (opisana w zajęciach integracyjnych).

2. „Zdanie w różnych intonacjach” – Podobnie jak w „Pantomimicznym wyrażaniu uczuć” każde dziecko losuje karteczkę z wypisanym uczuciem. Prowadzący wypisuje na tablicy proste zdanie np. „Jutro jest wtorek”. Każdy uczestnik ma za zadanie powiedzieć to zdanie zgodnie z otrzymaną kartką ( z radością, ze złością, z niedowierzaniem itp.).

3. „Co pomaga a co przeszkadza w komunikacji” – Prowadzący wybiera dwie chętne osoby do odegrania roli słuchającego i opowiadającego. W pierwszej części ćwiczenia opowiadający mówi szczegółowo , jak spędził niedzielę, słuchający wykazuje całkowity brak zainteresowania. W drugiej części opowiadający i słuchający zamieniają się rolami; opowiadający ponownie opowiada, jak spędził niedzielę, słuchający wykazuje głębokie zainteresowanie jego słowami.
W podsumowaniu siedzący w kręgu obserwatorzy przedstawiają swoje spostrzeżenia, prowadzący zaś wypisuje je na dwóch planszach: „Co pomaga w komunikacji” i „Co przeszkadza w komunikacji”.

4. „Jakiego koloru jest twój nastrój w tej chwili” – W rundce każdy po kolei określa swój nastrój kolorem.

Zajęcia nr 3.


1.  „Złap swoje imię”- Zabawa rozgrzewająca – wszyscy siedzą w kręgu, jedno dziecko w środku koła rzuca w górę miękki przedmiot, wywołując jednocześnie kogoś po imieniu. Wywołany wbiega do środka, chwyta, woła następne imię, rzucając znów przedmiot do góry. Zabawa powinna toczyć się w szybkim tempie.

2. „Wyrażanie uczuć negatywnych” – Uczestnicy dzielą się na trójki. Każda trójka otrzymuje krótki opis sytuacji, którą ma odegrać, po krótkim zastanowieniu. Pozostali analizują zachowania odgrywających, zwracając uwagę na sposoby wyrażania uczuć. Następnie ochotnicy prezentują te same scenki, ale bez agresji. Na zakończenie prowadzący pyta, w jaki sposób najczęściej wyrażamy swoje uczucia we wzajemnych kontaktach, które sposoby akceptujemy, a które budzą nasz sprzeciw?
Przykładowe sytuacje:
-         Ktoś rozdarł ci ubranie w autobusie.
-         Czyjś pies pobrudził łapami twój nowy płaszcz.
-         Kolega zaplamił pożyczoną od ciebie książkę.
-         Nauczyciel przy całej klasie obraził cię.
-         Stoisz po obiad w stołówce szkolnej, ktoś wpycha się przed ciebie.
-         Brat prosi cię, żebyś pomógł mu w sklejaniu samolotu. Akurat odrabiasz lekcje.
-         Miesiąc temu pożyczyłeś koledze kasetę, do tej pory ci nie oddał.

3. „Zasady udzielania informacji zwrotnych” - Prowadzący wiesza planszę z zasadami udzielania informacji zwrotnych, odczytuje je, następnie proponuje chętnym odegranie sytuacji z ćwiczenia nr 2, z zastosowaniem poznanych zasad:
a.      Mów, jakie odczucia wywołują w tobie zachowania drugiej osoby; zaczynaj wypowiedź od informacji o swoich uczuciach.
b.     Mów o konkretnych zachowaniach drugiej osoby, a nie o tym, jaka ona jest.
c.     Nie oceniaj i nie dawaj rad.
d.     Unikaj uogólnień typu „zawsze”, „każdy”.
e.      Mów tylko o tych sprawach, na które rozmówca ma wpływ.

Zajęcia nr 4.  ASERTYWNOŚĆ


1.  „Powiedz coś miłego osobie z prawej strony” – Rundka wprowadzająca.

2. „Zamiana ocen na opinie” – W nawiązaniu do wypowiedzi z poprzedniego ćwiczenia, prowadzący wyjaśnia różnicę między oceną i opinią. (Ocena to wypowiedź, która subiektywne sądy przedstawia jako obiektywne prawdy, natomiast opinia to komunikowanie subiektywnych sadów lub upodobań). Następnie czyta przykłady ocen, które grupa zamienia na opinie np.
           Oceny:                                                Opinie:
Ta bluzka jest okropna.     -         Nie podoba mi się ta bluzka.
       Ona ma piękny głos.            -          Jej głos mi się podoba. 
                Jest bardzo zimno.            -          Uważam, że jest zimno.

3.  Zamiana ocen na opinie w parach – Każdy opracowuje ocenę dotyczącą wyglądu lub zachowania kolegi lub koleżanki i zamienia ja na opinię. ( Oceny i opinie powinny dotyczyć cech pozytywnych).  Prezentacja.

4. „Asertywność” – Prowadzący w kilku słowach zapoznaje uczniów z terminem „asertywność” i z „Prawami asertywnymi”.

5. „Rozpoznajemy zachowania asertywne” – Prowadzący czyta krótkie scenki i reakcje na nie, grupa rozpoznaje i nazywa reakcje (agresywna, uległa, asertywna). W tym ćwiczeniu można wykorzystać informacje i pomoce z książki „Jak żyć z ludźmi?”

Zajęcia nr 5.

1.  „Ćwiczenie zachowań asertywnych”- Uczestnicy dobierają się w trójki. Każda trójka otrzymuje jedną z sytuacji do odegrania:
- Czytasz książkę w czytelni, obok dwie osoby głośno rozmawiają, śmieją się, przeszkadzają ci.
- Podczas rozmowy kolega poklepuje cię nieustannie po ramieniu. Denerwuje cię to.
- Stoisz w kolejce w stołówce szkolnej, nagle ktoś bez pytania wchodzi przed ciebie.
Chętni odgrywają swoje scenki przed całą klasą. Uczniowie określają rodzaj zachowania ( uległe, agresywne czy asertywne). Wybierają zachowanie asertywne dla każdej sytuacji i ćwiczą je w trójkach. W podsumowaniu należy podkreślić, jakie korzyści daje zachowanie asertywne.

2. „Mam do ciebie prośbę” – Uczniowie siedzą w kręgu, każdy zastanawia się, o jaką przysługę mógłby prosić osobę siedzącą obok. W rundce każdy zwraca się do swojego sąsiada słowami „Mam do ciebie prośbę; czy mógłbyś...”Każdy poproszony odpowiada zgodnie ze swoją intencją.  W podsumowaniu prowadzący zachęca do wypowiedzi, czy łatwo jest prosić, jak się czujemy, gdy ktoś odmawia, jak reagujemy na odmowę w rzeczywistych sytuacjach?

3. „ Ćwiczenie odmowy”- Prowadzący wyjaśnia, ze asertywna odmowa powinna zawierać słowo „nie” i krótkie uzasadnienie np. „ Nie pójdę z tobą do kina, bo mam inne plany na dzisiejszy wieczór”. Można złagodzić wydźwięk odmowy, mówiąc drugiej osobie o pozytywnych uczuciach, jakie wobec niej żywimy, np. „Lubię z tobą. przebywać, ale dzisiaj nie mogę iść do kina, bo mam inne plany”.
 Uczniowie w parach ćwiczą asertywną odmowę. W podsumowaniu dzielą się odczuciami na temat ćwiczenia.

Zajęcia nr 6.

1. „Kiedy mówić nie” – Każdy uczeń indywidualnie zastanawia się i stara przypomnieć sytuację, w jakiej ostatnio proszony był o przysługę i zgodził się, choć nie miał na to ochoty. Następnie prowadzący dzieli klasę na 4-osobowe zespoły. Każdy zespół otrzymuje kartkę papieru podzieloną na 4 części, wybiera jedną sytuację i wspólnie ją analizuje: w pierwszej części kartki krótko opisuje sytuację, w drugiej - co zyskał, dzięki temu, że nie odmówił, w trzeciej -  co stracił, w czwartej – co by się stało, gdyby odmówił.
 Podsumowanie:
- Czy w opisanych sytuacjach zachowaliby się tak samo, gdyby mogli cofnąć czas?
- Czy zawsze warto mówić „tak” na prośby innych, w jakich sytuacjach lepiej odmówić?
- Czy mają trudności z odmawianiem prośbom innych ludzi, komu i w jakich sytuacjach trudno jest odmówić?

2. ”Asertywny uczeń”- Prowadzący proponuje zastanowienie się, jak można asertywnie wyrażać i bronić swoich praw w kontaktach z nauczycielami. Przypomina prawa ucznia, a następnie zachęca do odegrania przykładowych scenek, np.:
- Twoje wypracowanie zostało ocenione niedostatecznie. Uważasz taką ocenę za niesprawiedliwą.
- Chcesz poprawić ocenę. Uważasz, że znasz przedmiot, choć raz nie przygotowałeś się do lekcji i dostałeś jedynkę.
- Nauczyciel zapowiada klasówkę, która byłaby drugą tego samego dnia.

Uczniowie mogą podawać swoje propozycje. Po odegraniu każdej scenki przez ochotników pozostali uczniowie komentują zachowania „aktorów”. W podsumowaniu można zastanowić się, jakie konsekwencje (negatywne i pozytywne) mogą wynikać z asertywnego zachowania się uczniów w kontaktach z nauczycielami, jak zachowują się uczniowie zazwyczaj, gdy nauczyciele naruszają ich prawa i jakie zachowania są według nich najbardziej skuteczne.

 

Autor: Teresa Kobylarczyk

Joomla Templates by Joomla-Monster.com